İletişim: [email protected]
logo
psikologofisi.com destek
psikologofisi.com

Şizofreni: Nedir, Belirtileri, Tanı ve Tedavisi

Şizofreni Nedir?

Şizofreni, insanların gerçek hayatı anormal yorumladığı ciddi bir psikiyatrik rahatsızlıktır. Şizofreni bazı halüsinasyonlar, sanrılar ve günlük işleyişi engelleyen, son derece düzensiz kompleks düşünce ve davranışlara yol açabilir.
Şizofreni hastalarının yaşam boyu tedavi olmaları gerekir. Erken teşhis ve tedavi, ciddi komplikasyonlar gelişmeden önce semptomların kontrol altına alınmasında yardımcı olabilir ve uzun vadede kişide iyileşme görülmesi sağlanabilir.

Şizofreni Belirtileri Nelerdir?

Şizofreni düşünce, davranış veya duygularla ilgili bir dizi problem içerir. Belirti ve semptomlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir ancak genellikle sanrılar, halüsinasyonlar veya düzensiz konuşmalar ortak olarak görülür. Diğer semptomlar şu şekildedir:
 
Sanrılar: Gerçeğe dayanmayan inançları içerir. Örneğin, kişi zarar gördüğünü, taciz edildiğini düşünebilir veya olağanüstü bir yeteneği ve şöhreti olduğunu düşünebilir. Sanrılar, şizofreni hastalarının çoğunda görülür.
 
Halüsinasyonlar: Kişi olmayan şeyleri duyar veya görür. Şizofreni hastaları için halüsinasyonlar normal bir deneyimdir. Genellikle halüsinasyonlar işitme duyusuna yöneliktir.
 
Düzensiz Düşünceler (Konuşmalar): Şizofreni hastalarının iletişimleri bozulabilir. Soruları kısmen cevaplayabilirler ya da tamamen ilgisiz kalabilirler. Nadiren konuşmaları anlamsız kelimeleri bir araya getirmekten oluşabilir.
 
Anormal Motor Davranışları: Çocuksu davranışlardan öngörülemeyen davranışlara kadar anormal ve düzensiz davranışlar şizofreni hastalarında görülebilir. Kişi odaklanamadığında belirli davranışları sergilemekte zorlanabilir. Şizofreni olan kişi verilen talimatlara uymayı reddedebilir, direnebilir, uygunsuz veya tuhaf duruş sergileyebilir veya cevapsız kalarak aşırı hareketlerde bulunabilir.
 
Olumsuz Semptomlar: Bu semptomlar kişinin günlük fonksiyonlarını yerine getirememesini ifade eder. Örneğin, kişi öz bakımını ihmal edebilir, göz teması kurmaktan kaçınabilir veya ifadesiz durabilir. Aynı zamanda, kişi günlük aktivitelere olan ilgisini de kaybedebilir.
 
Semptomlar zaman zaman değişiklik gösterebilir. Bazı semptomlar sürekli görülebilirken bazıları zaman zaman ortaya çıkabilir.
 
Erkeklerde şizofreni semptomları tipik olarak 20’li yaşların başında başlar. Kadınlarda ise 20’li yaşların sonlarında görülür. Çocuklara ve 45 yaşından büyük kişilere şizofreni tanısı konması çok nadirdir.
Genç yaştaki bireylerde ise şizofreni belirtileri farklı olabilmektedir.
 
Bunlardan bazıları;
• Arkadaşlardan ve aileden çekilme,
• Okul performansında düşüş,
• Uyku problemleri,
• Sinirlilik,
• Moral bozukluğu,
• Motivasyon eksikliği.
• Aynı zamanda genç bireylerde sanrılar daha az görülebilir ve halüsinasyonların (özellikle görsel) görülme olasılığı daha yüksek olabilmektedir.
 
Şizofreni olan kişiler bir rahatsızlığa sahip olduklarının bilincinde olmadıkları için çevrelerinde bulunan kişilerin semptomların farkına vararak bir doktordan yardım almalarını sağlamaları gerekmektedir.
Tanıdığınız birisinde şizofreni belirtileri olduğunu düşünüyorsanız o kişiyle endişeleriniz hakkında konuşabilirsiniz. Şizofreni olan kişiyi cesaretlendirebilir, destek sunabilir ve nitelikli, uzman bir doktordan yardım almasını sağlayabilirsiniz. Eğer kişi kendisini veya başkalarını tehlikeye atıyorsa ve kendisine yiyecek, giysi ve barınma sağlayamıyorsa 112’yi arayarak yardım almalarını sağlayabilirsiniz. Bunun yanında intihar düşünceleri ve davranışları olan şizofreni bir kişi varsa o kişinin yalnız kalmadığından emin olun ve 112’yi arayın.

Şizofreni Nedenleri

Şizofreninin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak araştırmacılar genetik, beyin kimyası ve çevresel faktörlerin kombinasyonunun hastalığın gelişimine katkıda bulunduğuna inanmaktadır.
Dopamin adı verilen nörotransmitter de dahil olmak üzere doğal olarak oluşan beyin kimyasallarıyla ilgili problemler şizofreni hastalığının oluşumuna neden olabilmektedir. Beyin görüntüleme çalışmaları, beyin yapısı ve şizofreni hastalarının merkezi sinir sistemindeki farklılıklar olduğunu göstermektedir. Araştırmacılar bu farklılıkların öneminden emin olamasalarda, sonuçlar şizofreninin bir beyin hastalığı olduğunu gösteriyor.
Bunların yanında bazı faktörlerin şizofreni riskini artırdığı görülmektedir.
 
Bu risk faktörleri;
• Ailede şizofreni öyküsü,
• Artan bağışıklık sistemi aktivasyonu,
• Babanın yaşlı olması,
• Bazı hamilelik ve doğum komplikasyonları: yetersiz beslenmeye, toksinlere veya beyin gelişimini etkileyebilecek virüslere maruz kalma.
• Ergenlik çağında ya da erişkinlik döneminde uyuşturucu kullanımı olarak sıralanabilir.
 
Şizofreni tedavi edilmediği takdirde yaşamın her alanını etkileyen ciddi rahatsızlıklara ve komplikasyonlara sebep olabilir.
 
Bu komplikasyonlardan bazıları;
• İntihar, intihar düşünceleri ve intihar girişimi,
• Kendini yaralama,
• Anksiyete bozukluğu,
• Depresyon,
• Obsesif kompulsif bozukluk,
• Tütün, alkol ve uyuşturucuların kötüye kullanılması
• Çalışamama/okula gidememe,
• Hukuki ve finansal problemler,
• Evsizlik,
• Sosyal izolasyon,
• Sağlık problemleri,
• Agresif davranışlar.
 
Şizofreniyi önlemenin kesin bir yolu yoktur. Fakat tedavi planına bağlı kalmak semptomların kötüleşmesini önlemede yardımcı olabilir. Ek olarak, araştırmacılar şizofreni için risk faktörleri hakkında daha fazla şey öğrenmenin erken tanı ve tedaviyi kolaylaştırabileceğini umuyorlar.

Şizofreni Tanı ve Tedavisi

Şizofreni tanısında diğer psikiyatrik rahatsızlıkların elenmesi ve semptomların madde bağımlılığı, ilaç kullanımı veya tıbbi bir duruma bağlı olmaması gerekmektedir. Çeşitli fiziksel muayeneler, testler, psikiyatrik değerlendirmeler yapılarak kişinin şizofreni kriterleriyle uyuşup uyuşmadığı kontrol edilir.
Şizofrenide semptomlar azalsa bile ömür boyu tedavi gerekir. Bazı ilaçlar ve terapi ile şizofreni semptomlarını yönetilebilir. Doktorun reçete edeceği ilaçların yanında psikoterapi her zaman oldukça faydalıdır. Bilişsel davranışçı terapi ve bireysel psikoterapiler en çok tercih edilen terapilerdendir. Fakat ağır durumlarda hastaneye yatış gerekebilir. Eğer siz de şizofreni hakkında psikolojik desteğe ihtiyaç duyuyorsanız psikologofisi.com platformundan uzmanlarımızdan dilediğiniz zaman destek alabilirsiniz.
Tarih : 25.06.2019
Yazar :

Psikolog

Artun Ergül

Kullanıcı Yorumları

Kullanıcı Yorumları

Bu sayfada yer alan yorumlar, ilgili uzmanın doğrudan veya dolaylı talebi ve/veya ricası olmaksızın, ilgili kişi tarafından bağımsız olarak yazılmaktadır. Psikologofisi.com'un temel amacı psikoloji alanında halkın bilinçlenmesini sağlamaktır. Psikologofisi.com bir başvuru hizmeti değildir ve herhangi bir Sağlık Hizmeti Sağlayıcısını tavsiye etmemektedir veya desteklememektedir.


Bir dakikada
psikoloğa bağlanın